ମୂଲ୍ୟର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ
ଡାକ୍ତର ସୁଧାଂଶୁ ଶେଖର ମିଶ୍ର, ସମ୍ପାଦକ, ଚେତନା ପ୍ରବାହମନୁଷ୍ୟ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ସେହି ବସ୍ତୁ ବା ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ମୂଲ୍ୟବାନ ମନେ କରେ ଯେଉଁ ଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ତା’ର ମହ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ । ସନ୍ତୁଷ୍ଟତା, ସଦ୍ଭାବନା, ସହାନୁଭୂତି, ସହନଶୀଳତା, ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ନମ୍ରତା, ସଚ୍ଚୋଟତା ଆଦି ଗୁଣଗୁଡ଼ିକୁ ନୈତିକ ମୂଲ୍ୟ, ମାନବୀୟ ମୂଲ୍ୟ ବା ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ମୂଲ୍ୟର ସଂଜ୍ଞା ଦିଆଯାଇ ପାରିବ । କାରଣ ଏଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଉକ୍ରର୍ଷ ଲାଭ କରେ । ଏଗୁଡ଼ିକ ତାକୁ ଆନନ୍ଦ ପ୍ରଦାନ କରେ ଓ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଅବଲମ୍ବନ କରି ସେ ସଫଳତାର ଶୀର୍ଷ ଦେଶରେ ପହô ପାରେ । ଉଦାହରଣ ସ୍ବରୂପ କୌଣସି ହିତୈଷୀ ବ୍ୟକ୍ତିର ପରାମର୍ଶ ବା ଉପଦେଶ ଦ୍ୱାରା ଯଦି କାହାରି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ହୋଇଯାଏ, ତା’ର ଦୁଃଖ ଦୂର ହୋଇଯାଏ, ତା’ର ଚିନ୍ତା ଅନ୍ତର୍ହିତ ହୋଇଯାଏ ଓ ସେ ସଫଳତା ଏବଂ ଖୁସି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ତେବେ ଉକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିର ପରାମର୍ଶ ବା ଉପଦେଶକୁ ‘ମୂଲ୍ୟବାନ’ ବୋଲି ଲୋକେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି । ସେହିପରି ଯେଉଁ ସଦ୍ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ବା ବିଶେଷତାଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟକୁ ଉଚ୍ଚ ମାନସିକ ତଥା ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଅବସ୍ଥା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ମୂଲ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ହୀରା ମୋତି ଜଡ଼ିତ ସ୍ବର୍ଣ୍ଣ ଆଭୂଷଣ ଧାରଣକାରୀର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଯେପରି ପରିସ୍ଫୁଟ ହୋଇଥାଏ ସେହିପରି ସଦ୍ଗୁଣ ଧାରଣ ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ଜୀବନ ମୂଲ୍ୟବାନ, ମହାନ୍ ଓ ସୁନ୍ଦର ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ସଂପୃକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ଆକର୍ଷଣ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱର ଅଧିକାରୀ ହୋଇ ସର୍ବ ଜନାଦୃତ ହୁଅନ୍ତି । ଆଭୂଷଣରେ ବ୍ୟବହୃତ ଧାତୁର ଶୁଦ୍ଧତା ଆଧାରରେ ତା’ର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ହୁଏ । ସେହିପରି ବ୍ୟକ୍ତି ଧାରଣ କରିଥିବା ଗୁଣ ତା’ର ଆ·ର-ବ୍ୟବହାରକୁ କେତେ ଶୁଦ୍ଧ, ନିର୍ମଳ, ନିଷ୍କଳଙ୍କ ଓ ସୁନ୍ଦର କରି ପାରିଛି ତଥା ସେଗୁଡ଼ିକ ତା’ର ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱରେ କେତେ ଅଲୌକିକତା ଭରି ଦେଇଛି ଏସବୁ ବି·ର କରି ମୂଲ୍ୟର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରାଯାଇଥାଏ ।
ମୂଲ୍ୟ ସଂକଟ
ମୂଲ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ମୂଲ୍ୟ ଜାଣି ନ ଥିବା ହେତୁ ମନୁଷ୍ୟ ତାହା ପାଳନ କରିବାରେ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରୁ ନାହିଁ । ଏହାର ପରିଣାମ ସ୍ବରୂପ ତା’ର ଆ·ର ବ୍ୟବହାର, ସ୍ବଭାବ ଓ ସଂସ୍କାରରେ ନକାରାତ୍ମକ ପ୍ରବୃି ଦେଖାଯାଉଛି । ଏହାର କୁପ୍ରଭାବ କେବଳ ଇହ ଜନ୍ମରେ ନୁହେଁ, ଅପିତୁ ଜନ୍ମ ଜନ୍ମାନ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପଡ଼େ ।
ତେଣୁ ସେ ·ହିଁଲେ ମଧ୍ୟ ଇହଜନ୍ମର କୌଣସି କୁଅଭ୍ୟାସକୁ ସହଜରେ ତ୍ୟାଗ କରି ପାରେ ନାହିଁ । ଜନ୍ମ ଜନ୍ମାନ୍ତରରୁ କରି ଆସିଥିବା କୁକର୍ମର ଫଳ ସ୍ବରୂପ ମଣିଷ ବାରମ୍ବାର ନକାରାତ୍ମକ କର୍ମରେ ପ୍ରବୃ ହୁଏ । ·ରିତ୍ରିକ ଅଧଃପତନର ଏହାହିଁ କାରଣ । ବର୍ମାନ ଜନ୍ମର ଦୁଃଖ, ଅଶାନ୍ତି ଓ ଅସଫଳତା ପାଇଁ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର କୁକୃତ୍ୟ କିଛି ମାତ୍ରାରେ ଦାୟୀ । କର୍ମର ଏହି ଗୁହ୍ୟ ଗତି ହୃଦୟଙ୍ଗମ କରି ଯେଉଁମାନେ ଦୃଢ଼ତା ପୂର୍ବକ ମୂଲ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ଇହ ଓ ପର ଉଭୟ ଜନ୍ମ ସୁଖ ଶାନ୍ତି ଓ ସମୃଦ୍ଧଶାଳୀ ହୁଏ । ଏହାର ବିପରୀତ ମୂଲ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଧାରଣ କରୁ ନଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିର ସମାଜରେ କୌଣସି ମୂଲ୍ୟ ରହେ ନାହିଁ ଏବଂ ସେମାନେ ନିଜ ପାଇଁ ତଥା ସମାଜ ପାଇଁ ଅନର୍ଥକାରୀ ଅମଙ୍ଗଳକାରୀ ଓ ଉପଦ୍ରବକାରୀ ହୋଇ ମୂଲ୍ୟ ସଂକଟର କାରଣ ହୁଅନ୍ତି । ଯେଉଁମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଯେଉଁ ମାତ୍ରାରେ ମୂଲ୍ୟ ଥାଏ ତଦନୁସାରେ ସେମାନଙ୍କର ମୂଲ୍ୟ ହୁଏ ଓ ସେମାନେ ସେତିକି ମହାନ୍ ରୂପେ ଗଣ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି । ସାରାଂଶରେ କହିବାକୁ ଗଲେ ମୂଲ୍ୟ ଅଭାବରେ ଜୀବନ ଜିଇଁବା ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ ନାହିଁ ।
ମନୁଷ୍ୟ ଏକ ସାମାଜିକ ପ୍ରାଣୀ । ସମାଜ ବିନା ତା’ର ସର୍ବାଙ୍ଗୀନ ଉନ୍ନତି ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । ବ୍ୟକ୍ତିରୁ ପରିବାର ଓ ପରିବାରରୁ ସମାଜ ଗଠନ ହୁଏ । ସ୍ନେହ, ପ୍ରେମ ଓ ମୈତ୍ରୀପୂର୍ଣ୍ଣ ସହାବସ୍ଥାନ ଦ୍ୱାରାହିଁ ମନୁଷ୍ୟ ପ୍ରକୃତ ସୁଖ, ଶାନ୍ତି ଏବଂ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କରେ । ବିପଦ ସମୟରେ ଯଦି ମିତ୍ର ସାହାଯ୍ୟ ନ କରେ ସେପରି ମିତ୍ରତାର କୌଣସି ମୂଲ୍ୟ ନାହିଁ । ବିଶ୍ୱାସନୀୟ, ସେବାଭାବ, ତ୍ୟାଗ, ସ୍ନେହ ଆଦି ମୂଲ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଦାମ୍ପତ୍ୟ ଜୀବନ ସୁଖମୟ ହୁଏ । ନାଗରିକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକତା ଓ ନୈତିକତା ଆଧାରରେ କୌଣସି ରାଷ୍ଟ୍ରର ମହାନତା ନିରୂପିତ ହୁଏ । କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଯଦି କେବଳ ନିଜ ସ୍ବାର୍ଥ ସିଦ୍ଧି ନିମନ୍ତେ ତପôର ରହେ ତେବେ ତା’ର ଜୀବନ ବ୍ୟର୍ଥ । ଭାରତୀୟ ଦାର୍ଶନିକଗଣ ପରୋପକାର ଦ୍ୱାରା ସ୍ବର୍ଗପ୍ରାପ୍ତି (ସୁଖ, ଶାନ୍ତି, ଆନନ୍ଦ ଆଦି) ପରପୀଡ଼ନ ଦ୍ୱାରା ନର୍କ (କଳହ, କ୍ଳେଶ, ଅଶାନ୍ତି ଆଦି) ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ ବୋଲି କହନ୍ତି । ସଂପ୍ରତି ମୂଲ୍ୟ ସଂକଟର ଏହି ଘଡ଼ି ସନ୍ଧି ମୁହୂର୍ରେ ନୈତିକ ମୂଲ୍ୟ ଧାରଣ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ସୁଖମୟ ସଂସାରର ପୁନର୍ସ୍ଥାପନା ସମ୍ଭବ ।
No comments:
Post a Comment